Làng cũ Thủy Nguyên - Phần 5

Kết quả hình ảnh cho thủy nguyên hải phòng

Trần Phương

11. Làng Do Nghi (xã Tam Hưng):

     Nay là thôn thuộc xã Tam Hưng, huyện Thủy Nguyên. Trước năm 1945, là xã Do Nghi, tổng Phục Lễ, phủ Thủy Nguyên, tỉnh Kiến An. Tên gọi có muộn nhất trước thế kỷ XIII. Trước năm 1938, là xã Do Nghi, tổng Phục Lễ, huyện Thủy Đường, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương.

     Đình và nghè Do Nghi thờ 2 vị thành hoàng: 1- Đông Hải đại vương, tên húy Đoàn Thượng, được thờ bằng tượng ở đình. Trước năm 1938, xã Do Nghi còn giữ được nhiều đạo sắc phong thuộc các đời (mỗi đời lại có một số sắc phong): Quang Trung, Cảnh Thịnh, Thiệu Trị, Tự Đức, Đồng Khánh, Duy Tân, Khải Định. 2- Linh Ứng đại vương, tên húy Phạm Tử Nghi; được thờ bằng bài vị ở nghè. Trước năm 1938, còn giữ được 3 sắc phong thuộc các đời: Thành Thái 1 (1889), Duy Tân 3 (1909), Khải Định 9 (1924). Ngày tế lễ hằng năm: 4-1, 1-4, 5-5, 10-10 và 6-12; ngoài ra, còn tế kỳ an, kỳ phúc, thượng và hạ điền.

12. Làng Do Lễ (xã Tam Hưng)

     Nay là thôn thuộc xã Tam Hưng, huyện Thủy Nguyên. Trước năm 1945, là xã Do Lễ thuộc tổng Phục Lễ, phủ Thủy Nguyên, tỉnh Kiến An. Tên gọi có muộn nhất trước thế kỷ XV, có sách ghi là Khúc Lễ (ngờ người sao chép viết lầm thêm nét sổ), thuộc huyện Thủy Đường.

   Quê nhà khoa bảng Lưu Công Ngạn (? - ?), đỗ Đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân năm 1463.

     Đình, chùa và miếu Do Lễ thờ 3 vị thành hoàng: 1- Thần Chính Dực Bảo Trung Hưng, thường gọi Linh, tên húy Phạm Tử Nghi; chỉ thờ bằng sắc phong giữ được trước năm 1938, thuộc các đời: Thành Thái 1 (1889), Duy Tân 3 (1909), Khải Định 9 (1924). Ngày tế lễ hằng năm: 10-10; ngoài ra, còn làm lễ thượng, hạ điền, kỳ phúc (4-1). 2- Hưng Đạo Đại Vương, tên húy Trần Quốc Tuấn, thường gọi Đức Thánh Trần; thờ bằng sắc phong ở chùa; trước 1938, làng Do Lễ còn giữ được 2 sắc phong thuộc các đời: Duy Tân 5 (1911), Khải Định 9 (1924). Ngày tế lễ hằng năm: 5-5., 10-10., 20-8., 5-12. 3- Đương Cảnh Thành Hoàng Bản Thổ Chúa đại vương, tên húy Vũ Nguyên, người làng Do Lễ, sinh ngày 15-4, hóa ngày 9-12, tương truyền theo Trần Hưng Đạo đánh Ô Mã Nhi (thế kỷ XIII), thờ bằng tượng ở đình, không có mũ, áo, kiếm, hốt. Đức Đương Cảnh Thành Hoàng Bản Thổ Chúa Đại vương (Vũ Nguyên) còn được thờ ở đền và Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn được thờ ở đền Đông Minh (đền Đống Nắn)… Trước năm 1938, làng Do Lễ còn giữ được 7 sắc phong thuộc các đời: Tự Đức 6 (1853) và 11 (1858), Đồng Khánh 2 (1887), Duy Tân 3 (1909), Khải Định 9 (1924). Ngày tế lễ hằng năm: 4-1., 15-4., 5-5., 5-12., 9-12. Trong tế lễ, “người phải lỗi trong ba lần thì tiên thứ chỉ bắt vạ một chai rượu và một phòng (buồng) cau để tế thần và lỗi (xin lỗi) dân”.

13. Làng Doãn Lại (xã Lại Xuân):

       Nay là thôn thuộc xã Lại Xuân, huyện Thủy Nguyên. Trước năm 1945, là xã Doãn Lại, tổng Thượng Côi, phủ Thủy Nguyên, tỉnh Kiến An. Trước 1813, là Doãn Lại, tổng Thượng Côi, huyện Thủy Đường, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương.

       Mỏ cao lanh Doãn Lại, là một phần nhỏ của mỏ Bích Việt (Kinh Môn – Hải Dương).

14. Làng Du Lễ (xã Tam Hưng)

     Nay là thôn thuộc xã Tam Hưng, huyện Thủy Nguyên. Trước năm 1945, là xã Du Lễ, tổng Phục Lễ, phủ Thủy Nguyên, tỉnh Kiến An. Trước 1813, là xã Du Lễ (còn gọi Đoan Lễ), tổng Phục Lễ, huyện Thủy Đường, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương.

    Đình Du Lễ thờ 3 vị thành hoàng: 1- Quý Minh, anh em kết nghĩa với Cao Sơn và Tản Viên Sơn Thánh thời Hùng Duệ Vương, được giao phòng thủ mặt biển thuộc bộ Dương Tuyền; 2- Tứ Dương Hầu Phạm Tử Nghi (Đức Thánh Niệm); 3- Lý Hồng, có công phò giúp Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn đánh giặc Ô Mã Nhi trên sông Bạch Đằng; 4- Hoàng Hậu Triệu Loan (Tống Thái Hậu); 5- Liễu Hạnh công chúa.

    Hằng năm, hội đình Du Lễ diễn ra từ ngày mồng 5 tháng Chạp đến 15 tháng (rằm) Giêng. Ngày mồng 4 tháng Giêng, làng tổ chức 4 đoàn rước các vị thành hoàng từ miếu Vua Bà, đền Quán Ngói, đền Đống Nắn…về đình dự tế. Trước kia, đình làng Du Lễ (Đoan Lễ) dựng ở đầu làng (xóm Đình Đông), sau bị cướp biển đốt phá nên chuyển về địa điểm hiện nay. Đình được trùng tu lớn năm 1998.

15. Làng Dực Liễn (xã Thủy Sơn)

   Nay là thôn thuộc xã Thủy Sơn, huyện Thủy Nguyên. Trước năm 1945, là xã Dực Liễn, tổng Trịnh Xá, phủ Thủy Nguyên, tỉnh Kiến An. Trước 1813, là xã Dực Liễn, tổng Trịnh Xá, huyện Thủy Đường, phủ Kinh Môn, trấn Hải Dương.

     Đình Dực Liễn thờ ba anh em Trịnh Thao, Trịnh Thám, Trịnh Môn, người làng Dực Liễn, có công giúp Hùng Duệ Vương chống Thục làm thành hoàng. Thần phả hiện lưu giữ tại đình làng. Hiện chưa rõ ngày tế lễ hằng năm.

(Còn tiếp)